ሄፓታይትስ ቢ (Hepatitis B)

hepatitis-bብዙን ጊዜ ሰዎች የሄፓታይትስ ቢ ቫይራል እንፌክሽን እንዳላቸዉ የሚያዉቁት ለእንሹራንስ፣የዉጪ ፕሮሰስ በሚያደርጉበት ወቅት ወይም ለሌላ ህመም አሊያም ለቅድመ ወሊድ ክትትል ወደ ጤና ተቛም ሄደዉ አጠቃላይ የጤና ምርመራ ተደርጎላቸዉ በአጋጣሚ የሄፓታይትስ ቢ እንፌክሽን እንዳላቸዉ ሲነገራቸዉ ነዉ፡፡እኛም ዛሬ ሄፓታይትስ ቢን በተመለከተ የተወሰኑ መረጃዎችን እንሰጥዎታለን፡፡ ስለሄፓታይትስ-ቢም ይሁን ስለሌላ የጤና ጉዳይ ተጨማሪ መረጃ ከፈለጉ 8896 ሃሎ ዶክተር ላይ በመደወል በቂ ልምድና ሙያ ያላቸዉን ሀኪሞቻችንን ያማክሩ፡፡ እርስዎን ለማማከር ሁሌም ዝግጁ ናቸዉ፡፡

ሄፓታይትስ ቢ (Hepatitis B)

ሄፓታይትስ ቢ ቫይረስ ጉበትን ከሚያጠቁ አምስቱ የሄታይትስ ቫይረሶች አንዱ ሲሆን እንደ የአለም ጤና ድርጅት መረጃ በአለማችን እስከ 2 ቢሊዮን የሚጠጉ ሰዎች በሄፓታይትስ ቢ ቫይረስ የተጠቁ ናቸዉ፡፡ በየዓመቱም 600,000 ሰዎች በሄፓታይትስ ቢ ምክንያት ለህልፈተ ሞት ይዳረጋሉ፡፡ሄፓታይትስ ቢ በጉበት ላይ ጉዳት የሚያመጣ ሲሆን በዚህ ቫይረስ የተያዙ የተወሰኑ ሰዎች ቫይረሱን ሙሉ በሙሉ ከሰዉነታቸዉ ዉስጥ ማጥፋት ስለማይችሉ ቫይረሱ ለረጅም ጊዜ በጉበታቸዉ ዉስጥ በመቆየት (chronic hepatitis B) በጉበት ላይ ጉዳት እነዲደርስ ያደርጋል፡፡
ሄፓታይትስ ቢ ቫይረስ እና ኤችአይቪ ቫይረስ የመተላለፊያ መነገዶቻቸዉ ተመሳሳይ ቢሆንም ሄፓታይትስ ቢ ቫይረስ ከኤችአይቪ አንፃር ሲታይ ከ50 እስከ 100 ጊዜ እጅግ ተላላፊ ነዉ፡፡

የሄፓታይትስ ቢ የህመም ምልክቶች

በሄፓታይትስ ቢ እንፌክሽን ምክንያት የሚታዩ ምልክቶች የሚታዩት ኢንፌክሽኑ ከተከሰተ ከ3 ወራት በኃላ ሲሆን ምልክቶቹ ከመጠነኛ እስከ ከፍተኛ ደረጃ የደረሰ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ከነዚህ ምልክቶች ዉስጥ ጥቂቶቹ፡-
• የሆድ ህመም
• ጠቆር ያለ የዉሃ ሽንት
• የሰዉነት ትኩሳት
• የመገጣጣሚያ ላይ ህመም
• የምግብ ፍላጎት መቀነስ
• ማቅለሽለሽና ማስታወክ
• የድካም ስሜት
• የቆዳና የአይን ነጩ ክፍል ቢጫ መሆን ናቸዉ፡፡
ነገር ግን በሄፓታይትስ ቢ የተያዙ ህፃናትና የተወሰኑ አዋቂዎች ምንም አይነት የህመም ምልክቶች አያሳዩም፡፡

ለሄታይትስ ቢ ቫይረስ እንፌክሽን የሚያጋልጡ ነገሮች
• ልቅ የሆነ የግብረ ስጋ ግንኙነት ማድረግ
• ያለ ጥንቃቄ ሄፓታይትስ ቢ ቫይረስ ከተያዘ/ች ሰዉ ጋር የግብረስጋ ግንኙነት ማድረግ
• እንደ ጨብጥና ከርክር ባሉ የአባለዘር በሽታዎች ተይዘሁ ከሆነ
• መርፌ፣የጥርስ ብሩሾችንና ሌሎች ነገሮችን በጋራ የሚጠቀሙ ከሆነ
• ለሄፓታትስ ቢ ሊያጋልጦት የሚችል ስራዎች፡-የጤና ባለሙያዎች፣የእሳት አደጋ ሰራተኞች
• ዲያሊስስ(የኩላሊት ዕጥበት) የመሳሰሉት ናቸዉ፡፡

የሄፓታይትስ ቢ ቫይረስ መተላለፊያ መንገዶች
• ልቅ በሆነ የግብረስጋ ግንኙነት
• ከእናት ወደ ልጅ
• በደምና ደም ንኪኪ(ጤንነቱን ያልጠበቀ የሌላ ሰዉ ደም በመዉሰድ፣ጤንነቱን ያልጠበቀ መርፌ መወጋት፣አደንዛዥ ዕፅ ለሚጠቀሙ መርፌ በጋራ መጠቀም)
• ሄፓታይትስ ቢ ከተያዘ ሰዉ ጋር በጣም የቀረበ ግንኙነት መኖር (intimate contact)

የሄፓታይትስ ቢ ቫይረስ መከላከያ መንገዶች
• የሄፓታይትስ ቢ ክትባት መዉሰድ
• ጥንቃቄ ያለዉ የግብረስጋ ግንኙነት ማድረግ
• ማንኛዉንም ደም የነካቸዉን ነገሮች በጋራ ያለመጠቀም(መርፌ፣ምላጭ፣የጥርስ መቦረሻ፣የፂም መላጫ)
• እናቶች በእርግዝና ወቅት ለሄፓታይትስ ቢ ምርመራ ማድረግ
• ደም ለሌላ ሰዉ ከመሰጠቱ በፊት ለሄፓታይትስ ቢ መመርመር

ሄፓታይትስ ቢ ቫይረስ እና ክትባቱ (HBV vaccine)

ሄፓታይትስ ቢ ቫየረስን ለመከላከል ከሚረዱ ነገሮች ዉስጥ አንዱ የሄፓታይትስ ቢ ቫይረስ ክትባትን መከተብ ሲሆን ማንኛዉም ሰዉ ከላይ በተገለፀዉ መሰረት ተጋላጭነት ካለዉ ተመርምሮ በሄፓታይትስ ቢ ያልተያዘ መሆኑ ከተረጋገጠ የሄፓታትስ ቢ ቫይረስን ለመከላከል ክትባት መዉሰድ የሚችል ሲሆን ክትባቱ ሙሉ ለሙሉ እንዲሰራ ሶስት ጊዜ መከተብ ያስፈልጋል፡፡ሄፓታይትስ ቢ ቫይረስ ቫክሲንን ሙሉ ለሙሉ የተከተቡ ከ95% በላይ የሚሆኑ ህፃናትና አዋቂዎች በሽታዉን የሚከላከሉ አንቲቦዲዎችን(Antibodies) የሚያዘጋጁ ሲሆን ክትባቱ ቢያነስ ለ 20 ዓመታትና ምናልበትም እስከ እድሜ ልክ በሽታዉን ሊከላከል ይችላል፡፡
የሄታይትስ ቢ እንፌክሽን ያላቸዉ ሰዎች የህክምና ክትትል ማድረግና ሊደረጉ የሚገባቸዉን ጥንቃቄዎች መዉሰድ ያስፈልጋቸዋል፡፡

2 COMMENTS

  1. ፅሁፎችን ፐሪንት አድርጌ ማስቀመጥ ፈልጌ ነበር ነገር ግን ሴሌክት አይደረግም ፐሪንት አይሆንም እና እባካችሁ ይህን ላላገኙት ለማስነበብ ፐሪንት የምናደርግበትን መንገድ ጠቁሙን

  2. የምርመራው (HbsAg) sensitivity and specificity ምን ያክል እንድሆነ ንገሩኝ:: አንዴ +ve ሆኘ ሌላ ጊዜ በተደጋጋሚ -ve ሆኛለሁ:: ህመሙ አሁንም ይሰማኛል ሰዉነቴ ከጊዜ ወደጊዚ እየተለወጠ ነው:: ነው ወይስ ቫይረሱ ወደደም ሳይሰራጭ ጉበት ዉስጥ ብቻ ይኖራል?

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.