የልብ ድካም በሽታ

0
ልብ ድካም ማለት የልብ አካል ላይ በደረሰ ጉዳት ወይም የአሰራር ለዉጥ ምክንያት ለተለያዩ የሰዉነት ክፍሎች የሚሰራጨዉ ደም በቂ ሳይሆን ሲቀር የሚከሰት የጤና መታወክ ነዉ፡፡ የልብ አካል ጉዳት ሲባል የልብ ቫልቮች መጥበብ ወይም መስፋት የልብ ደም ስሮች መጥበብ የልብ ጡንቻና ማቀፊያ መጎዳት ሊሆን ይችላል፡፡

የልብ ድካም መንስኤዎች

የልብ ድካም መንስኤዉ ተፈጥሮአዊ የልብ በሽታ ወይንም ከጊዜ በኋላ በሚመጣ የልብ በሽታ ሊሆን ይችላል፡፡ በዝቅተኛ የኑሮ ደረጃና በተጨናነቀ አካባቢ የሚኖሩ ህፃና በተደጋጋሚ በቶንሲል ህመም ይበቃሉ፡፡ ለዚህ ቶንሲል በሽታ የተመረቱ አንቲቦዲ የተባሉ በሽታ ተከላካዮች የልብ ቫልቮች መጥበብና መስፋት ጋር ተያይዞ ለልብ ድካም ይዳርጋሉ፡፡ ይህም በሀገራችን ዋነኛ የልብ ድካም ይዳርጋሉ፡፡ ይህም በሀገራችን ዋነኛ የልብ ድካም መንስኤ ነዉ፡፡ ሌሎች የልብ ድካም መንስኤዎች ከከፍተኛ የደም ግፊት ከልብ ጡንቻና ልብ ማቀፊያ በሽታ ጋር ተያይዞ የሚመጣ ሊሆን ይችላል፡፡

ከልብ ደም ቧንቧ መጥበብ ጋር ተያይዞ የሚመጣዉ የልብ ድካም በአብዛኛዉ በዕድሜ በገፉና በወንዶች ላይ ይከሰታል፡፡ በተጨማሪ በቤተሰብ ታሪክ ተመሳሳይ በሽታ መኖር፣ ሲጋራ ማጨስ፣ ከፍተኛ ደም ግፊት፣ ዉፍረት፣ ስኳር በሽታ፣ ኮሊስትሮል መብዛትና የአካል ብቃት እንቅስቃሴ አለማድረግ ለዚህ በሽታ የመጋለጥ ዕዱልን ይጨምራል፡፡

  • ሲጋራ ማጨስ ሲጋራ ለደም ቧንቧዎች መጥበብ እንደሚያጋልጥ በጥናት ተረጋግጧል፡፡
  • ከፍተኛ የደም ግፊት ለረዥም ጊዜ ሳይታከም የቆየ ከፍተኛ የደም ግፊት የልብ ደም ቧንቧዎችን በማጥበብና የልብ ጡንቻዎችን በማወፈር ለልብ ድካም ይዳርጋል፡፡
  • ጤናማ ያልሆነ የአመጋገብ ሥርዓት ከእንሰሳት ተዋጽኦ የሚገኙ ስብና ቅባቶችን አብዝቶ መመገብ ደም ዉስጥ የኮሌስትሮል መጠንን ከፍ በማድረግ ለደም ቧንቧዎች ጥበት ይዳርጋል፡፡

የልብ ድካም ምልክቶች

በቀላሉ መድከምና አቅም ማጣት፣ ያለምንም እንቅስቃሴ ወይም መጠነኛ የአካል እንቅስቃሴ በሚያደርጉበት ሰዓት ትንፋሽ ማጠር በመኝታ ላይ ትንፋሽ መጠርና ከዚህ ጋር በተያያዘ የመኝታን ራስጌ ከፍ አድርጎ ወይም ትራስ ደራርቦ መጠቀም ከእንቅልፍ የሚቀሰቅስ አስፈሪ እና ከፍተኛ የሆነ ትንፋሽ ማጠር፣ ሌሊት ላይ የሚበረታ ሳል፣ እግር ማበጥ ወይም ከእግር የመጀምር የሰዉነት ማበጥ የልብ መምታትና የትርታ መጨመር ፌንት ማድረግ ደረት ህመም እንዲሁም የምግብ ፍላጎት መቀነስ ማቅለሽለሽ፣ የሆዱ መንፋትና ሆድ ህመም ዋና ዋናዎቹ የልብ ድካም ምልክቶች ናቸዉ፡፡

  • የደረት ራጅ፣ ኢ.ስ.ጅ (ECG)፣ ኢኮካሪዲዮ ግራፍና ሌሎች የደም ምርመራዎች የልብ በሽታን በደንብ ለመለየትና ለማከም አስፈላጊዎች ናቸዉ፡፡

የልብ ድካም ህክምናና የመከላከያ መንገዶቹ

የልብ ድካም ቀላል የሆኑ አባባሽ ነገሮችን ከማከም እስከ ከፍተኛ የልብ ቀዶ ጥገና ህክምና ሊያስፈልገዉ ይችላል

  • የልብ ድካምን ሊያባብሱ የሚችሉ ነገሮችን ማስወገድና ማከም ለምሳሌ የሳንባ ምች፣ የሽንት ቧንቧ ኢንፌክሽን ደም ማነስ ከፍተኛ የደም ግፊት፣ መድሃኒትን ማቋረጥ፣ እርግዝና፣ አልኮል አብዝቶ መጠጣት፣ ጨዉ አብዝቶ መመገብ የልብ ድካምን የሚያባብሱ ነገሮች ናቸዉ፡፡
  • በሀኪም የታዘዙ የልብ ድካም አጋዥ መድሃኒቶችን በሀኪም በታዘዘዉ መሠረት በተገቢዉ ሁኔታ መጠቀም
  • ከላይ ከተጠቀሱት በተጨማሪ አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ ብቻ የልብ ቀዶ ጥገናዎችን በማድረግ በሽታዉን መከላከል ይቻላል፡፡

የልብ ድካም ላለባቸዉ አመጋገባቸዉ ምን መሆን ይኖርበታል

  • የሚመገቡትን የጨዉ መጠን እንዲቀንሱ ይመከራሉ /በቀን የሚወስዱት የጨዉ መጠን ከ2-3 ግራም መብለጥ የለበትም
  • ተመጣጣኝና ተጨማሪ ሃይል ሰጪ ምግቦችን በትንሹ መጠን ቶሎ ቶሎ መዉሰድ
  • አልኮል አለመጠጣት
  • በሀኪም ትዕዛዝ ካልሆነ በስተቀር በርከት ያለ ፈሳሽ መዉሰድ

የአካል ብቃት እንቅስቃሴን በተመለከተ

ከባድ የሆነ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ማድረግ የልብ ድካም ላለባቸዉ ሰዎች አይመከርም፡፡ ነገር ግን መጠነኛ የሆነ እንቅስቃሴ ማዘዉተር እጅግ ጠቃሚ ነዉ፡፡ መቋቋም የተቻላቸዉን ያህል የአካል እንቅስቃሴና የእግር ጉዞ ማድረግ ይመከራል፡፡

የልብ ድካም መከላከያ መንገዶች

  • ከፍተኛ ደም ግፊትን መቆጣጠርና ህክምና ማድረግ
  • ስኳር በሽታን መቆጣጠር
  • ሲጋራ አለማጨስ
  • የሰዉነት ክብደትን መቆጣጠር
  • የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ማድረግ /አቅምን ያገናዘበ ቢሆን ይመረጣል/
  • ከፍተኛ የኮሌስትሮል መጠን በመድሃኒት መቀነስ
  • ህፃናት ቶንሲል ሲታመሙ እንዲታከሙ ማድረግ
  • የታዘዘን መድሃኒት ሳያቋርጡ በአግባቡ መዉሰድ ያስፈልጋል፡፡

ተጨማሪ መረጃ ካስፈለገዎ በአቅራቢያዎ ወደሚገኝ ጤና ተቋማት በመሄድ ከጤና ባለሙያ በሚሰጥዎ መረጃዎች መሠረት በሽታዉን በመከላከል የራስዎንና የቤተሰብዎን ጤንነት ይታደጉ፡፡

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.